Synagoga Izaaka w Krakowie - historia i informacje dla zwiedzających

Synagoga Izaaka przy ulicy Kupa to największa synagoga Kazimierza i jeden z najpiękniejszych barokowych budynków synagogalnych w Polsce. Ukończona w 1644 roku, powstała z fundacji Izaaka Jakubowicza, zamożnego kupca i bankiera, a w jej wysokiej, pełnej światła sali modlitewnej wciąż widać fragmenty modlitw malowanych na ścianach. Stoi dwie przecznice od ulicy Szerokiej, więc łatwo wpasować ją w każdy spacer po dzielnicy żydowskiej.

Czym jest synagoga Izaaka

Synagoga Izaaka to siedemnastowieczny dom modlitwy przy ul. Kupa 18, w sercu dawnego miasta żydowskiego. W przeciwieństwie do małej, kameralnej synagogi Remuh, Izaaka wzniesiono z rozmachem: z wysokim sklepieniem kolebkowym, dekoracją stiukową i arkadową galerią dla kobiet. Po dekadach innych zastosowań budynek wrócił do Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie i w ostatnich latach znów odbywają się tu regularne modlitwy, więc zasady zwiedzania mogą zależeć od życia religijnego.

Historia synagogi Izaaka

Synagogę zbudowano w latach 1638-1644, po tym jak Izaak Jakubowicz uzyskał królewską zgodę na jej wzniesienie. Z jego imieniem związała się później popularna legenda: opowieść o Izaaku, któremu przyśnił się skarb pod mostem w Pradze. Pojechał tam, a strażnik opowiedział mu o własnym śnie o skarbie ukrytym pod piecem w Krakowie, w domu niejakiego Izaaka. Podczas niemieckiej nazistowskiej okupacji synagoga została splądrowana i zdewastowana, a jej wyposażenie zniszczono. Po wojnie służyła różnym świeckim celom, zanim prace konserwatorskie przywróciły architekturę i ocalałe teksty na ścianach. Dziś jest zarazem zabytkiem i, na powrót, miejscem kultu.

Co zobaczyć w synagodze Izaaka

• Barokowa sala modlitewna: jedno z najwyższych wnętrz synagogalnych w Polsce, ze sklepieniem kolebkowym i siedemnastowiecznymi sztukateriami.
• Malowane modlitwy na ścianach: zachowane fragmenty tekstów liturgicznych malowanych bezpośrednio na ścianach, rzadka pamiątka pokazująca, jak wnętrze wyglądało dawniej.
• Galeria dla kobiet: górna galeria (babiniec), która otwiera się na salę arkadami; wchodzi się na nią z arkadowego ganku ze schodami przed fasadą.
• Otoczenie: ulica Kupa i sąsiednie kwartały zachowały gęstą siatkę ulic dawnego miasta żydowskiego, a niedaleko stąd stoi synagoga Kupa, choć obecnie jest zamknięta dla zwiedzających.

Godziny zwiedzania synagogi Izaaka i opłata za wstęp

Według Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie, do której należy synagoga, jest ona otwarta od niedzieli do piątku: w sezonie letnim (od marca do października) w godzinach 10:00-18:00, a w sezonie zimowym (od listopada do lutego) w godzinach 11:00-16:00. W piątki zamyka się dwie godziny wcześniej, a w soboty i święta żydowskie jest nieczynna; terminy zamknięć świątecznych Gmina publikuje na swojej stronie internetowej. Nastaw się na niewielką opłatę za wstęp. Większość zwiedzających spędza w środku 20 do 40 minut. Jeśli planujesz kilka synagog jednego dnia, pamiętaj, że każda pobiera osobną opłatę.

Jak dojść do synagogi Izaaka

Z Rynku Głównego idź na południe w stronę Kazimierza ulicą Starowiślną lub Stradomską; synagoga jest około 1,5 km dalej, tuż przy ulicy Szerokiej, od strony Jakuba lub Kupa. Naturalnie łączy się ze zwiedzaniem synagogi i cmentarza Remuh oraz muzeum w Starej Synagodze. Jeśli chodzenie między zabytkami to problem, nasza wycieczka melexem po Kazimierzu objeżdża dzielnicę z komentarzem, a nasz przewodnik po Krakowie pomoże ci wpisać Kazimierz w szerszy plan zwiedzania.

Jak się zachować w synagodze Izaaka

To zabytek religijny, który znów służy wiernym. Ubierz się skromnie, mów cicho i licz się z tym, że mężczyźni mogą zostać poproszeni o nakrycie głowy. Jeśli trwa nabożeństwo, poczekaj albo wróć później, zamiast wchodzić jak do muzeum.

Najczęściej zadawane pytania

Kim był Izaak Jakubowicz?

Izaak Jakubowicz był zamożnym żydowskim kupcem i bankierem w siedemnastowiecznym Krakowie. Sfinansował budowę synagogi, ukończonej w 1644 roku, i od tamtej pory nosi ona jego imię.

Czy synagogę Izaaka można zwiedzać?

Tak, od niedzieli do piątku. Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie podaje godziny 10:00-18:00 w sezonie letnim (od marca do października) i 11:00-16:00 w sezonie zimowym (od listopada do lutego), a w piątki synagoga zamyka się dwie godziny wcześniej. W soboty i święta żydowskie jest nieczynna, a w czasie modlitw zamknięta dla zwiedzających.

O czym mówi legenda o skarbie Izaaka?

Ludowa opowieść mówi o Izaaku, któremu przyśnił się skarb pod mostem w Pradze. Pojechał tam, a strażnik wyśmiał go, opowiadając własny sen o skarbie pod piecem w Krakowie, w domu niejakiego Izaaka. Izaak wrócił do domu, znalazł skarb i ufundował synagogę.

Czym synagoga Izaaka różni się od synagogi Remuh?

Izaaka to największa synagoga Kazimierza, budowana z rozmachem i barokowym przepychem, a Remuh jest najmniejsza i związana z historycznym cmentarzem obok. Oglądając obie, poznajesz dwa zupełnie różne oblicza dzielnicy.

Ile czasu potrzeba na synagogę Izaaka?

Około 20 do 40 minut wystarczy na wnętrze i teksty na ścianach. Większość zwiedzających traktuje ją jako jeden z przystanków na dłuższej trasie po synagogach Kazimierza.

Zdjęcie: Paul Korecky, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.