Synagoga Kupa w Krakowie: zwiedzanie, nazwa i historia

Barokowa Synagoga Kupa stoi przy ul. Miodowej 27 na Kazimierzu, przy północnej linii dawnych murów obronnych dzielnicy. Synagoga Kupa nie jest obecnie dostępna dla zwiedzających. To dom modlitwy i miejsce spotkań żywej gminy żydowskiej, nie muzeum; budynek można obejrzeć z zewnątrz.

Synagoga Kupa: dom modlitwy gminy żydowskiej

Synagogą zarządza Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie, która ma w budynku także siedzibę swojego biura. Nazwa pochodzi od hebrajskiego słowa „kupa”, oznaczającego składkę członków gminy, skarb kahału. Według Gminy w piątkowe wieczory jej członkowie spotykają się tu na kolacjach szabatowych, a w święta, m.in. Rosz Haszana, Purim, Chanuka, Pesach i Simchat Tora, po modlitwach odbywają się uroczyste posiłki świąteczne.

Historia Synagogi Kupa od XVII wieku

Synagogę wzniesiono w latach 40. XVII wieku. W XIX wieku bożnicę kilkakrotnie rozbudowywano; w okresie międzywojennym przeprowadzono prace konserwatorskie, wnętrze ozdobiono nowymi malowidłami, a budynek otoczono ozdobnym ogrodzeniem. Podczas okupacji niemieckiej bożnica została zdewastowana.

11 sierpnia 1945 roku, podczas sobotniej porannej modlitwy, do synagogi wtargnął agresywny tłum; pobito Żydów i zdewastowano synagogę. Było to częścią pogromu krakowskiego, którego bezpośrednim podłożem była fałszywa pogłoska o rzekomym mordzie rytualnym. Przez kilka lat po wojnie znów odbywały się tu modlitwy. W budynku mieściły się też m.in. wytwórnia macy i rytualna ubojnia drobiu, a później magazyny, mieszkania i zakład obuwniczy. Po przejęciu synagogi przez Gminę Wyznaniową Żydowską w Krakowie w 1995 roku rozpoczęto remont, a ostatnią renowację, jak podaje VisitMałopolska, przeprowadzono w 2001 roku.

Co widać z ulic Miodowej i Warszauera

• Bryła: prosta, pod dwuspadowym dachem. O sakralnym charakterze budynku świadczą tylko wysokie, półokrągło zakończone okna.
• Wejście od ul. Miodowej: synagoga stoi na posesji między ul. Miodową 27 a ul. Warszauera 8, a wchodzi się do niej od Miodowej.
• Mury obronne Kazimierza: od strony ul. Warszauera widać pozostałości północnej linii dawnych murów obronnych.
• Sąsiedztwo: przy tej samej ulicy Miodowej, pod numerem 24, stoi Synagoga Tempel.

Wnętrze zna się z opisów. Według Gminy ściany i sufit sali bogato zdobią malowidła, a na balustradzie galerii dla kobiet, z trzech stron otwartej na salę główną, namalowano pełny cykl znaków Zodiaku. Na ścianie wschodniej, między dwoma oknami, stoi XVII-wieczny barokowy aron ha-kodesz, czyli szafa na zwoje Tory; na lewo od niego jest polichromia ze stołem na 12 chlebów pokładnych, symbolizujących Dwanaście Plemion Izraela.

Czy można zwiedzać Synagogę Kupa?

Synagoga Kupa nie jest obecnie dostępna dla zwiedzających. To dom modlitwy i miejsce spotkań żywej gminy żydowskiej, nie muzeum; budynek można obejrzeć z zewnątrz. Odbywają się tu nabożeństwa, ale nie są one formą zwiedzania: dostęp osób z zewnątrz wymaga przestrzegania zasad Gminy i zgody gospodarzy. Synagoga stoi w ścisłej zabudowie Kazimierza i nie ma własnego ogólnodostępnego parkingu. Stan na październik 2026; informacje o synagogach Gminy znajdziesz na stronie Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie.

Jak dojść do Synagogi Kupa

Wejście jest od ul. Miodowej 27. Od Synagogi Tempel dojdziesz tu w około 2 minuty, od Synagogi Izaaka w około 3 minuty, a z Rynku Głównego w około 20 minut. Najprościej obejrzeć budynek przy okazji spaceru ulicą Miodową, a potem zajrzeć od tyłu, od ul. Warszauera, gdzie biegnie linia dawnych murów.

Które synagogi zwiedzić zamiast Synagogi Kupa

Wnętrze synagogi zobaczysz w Starej Synagodze, w Synagodze Tempel albo w synagodze i cmentarzu Remuh; godziny i ceny podajemy na ich stronach. Inną synagogą Gminy jest Synagoga Izaaka. Jak muzeum nie zwiedza się też Synagogi Wysokiej, która nie jest regularnie udostępniana, ani Synagogi Poppera, w której działa księgarnia.

Synagoga Kupa: najczęściej zadawane pytania

Skąd nazwa synagogi Kupa?

Od hebrajskiego słowa „kupa”, które oznacza składkę członków gminy, czyli skarb kahału.

Czy do Synagogi Kupa są bilety?

Nie. Synagoga nie jest udostępniana zwiedzającym, więc biletów nie ma; budynek ogląda się z ulicy.

Gdzie jest Synagoga Kupa?

Na Kazimierzu, przy ul. Miodowej 27, skąd prowadzi wejście. Tył posesji wychodzi na ul. Warszauera 8.

Kiedy zbudowano Synagogę Kupa?

W latach 40. XVII wieku. W XIX wieku była kilkakrotnie rozbudowywana, a w okresie międzywojennym jej wnętrze dostało nowe malowidła.

Czy Synagoga Kupa jest czynna?

Tak, to dom modlitwy krakowskiej gminy żydowskiej. Odbywają się tu nabożeństwa, piątkowe kolacje szabatowe i uroczyste posiłki po modlitwach w święta.

Zdjęcie: Jeremiah Z. Cockroach, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.