Atrakcja

Collegium Maius w Krakowie: zwiedzanie, godziny i bilety

Najstarszy budynek uniwersytecki w Polsce jest dziś siedzibą Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dziedziniec z grającym zegarem jest czynny codziennie, ekspozycję zwiedza się w wyznaczonych godzinach, a część sal jest zamknięta z powodu remontu.

Collegium Maius stoi u zbiegu ulic św. Anny i Jagiellońskiej i, jak podaje muzeum, jest najstarszym budynkiem uniwersyteckim w Polsce. Mieści się w nim Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius, które przechowuje dawne zbiory uczelni i kolekcję instrumentów naukowych.

Czym jest Collegium Maius

Sercem budynku jest arkadowy dziedziniec otoczony krużgankami z późnogotyckim sklepieniem kryształowym. Stałą ekspozycję tworzą zabytkowe wnętrza na pierwszym piętrze: Libraria, czyli dawna biblioteka, Stuba Communis, czyli dawna jadalnia, skarbiec i pokoje profesorskie. W budynku mieściło się też 20 mieszkań profesorskich, zwanych rezydencjami.

Historia Collegium Maius

W 1400 roku król Władysław Jagiełło przekazał uniwersytetowi kupioną kamienicę. Przez cały XV wiek kolegium rozrastało się o sąsiednie domy, a po pożarach z 1462 i 1492 roku zabudowę połączono w całość z arkadowym dziedzińcem. W 1491 roku na krakowski uniwersytet, na Wydział Sztuk Wyzwolonych, zapisał się Mikołaj Kopernik z bratem Andrzejem. Instrumenty astronomiczne z daru Marcina Bylicy trafiły do Krakowa w 1493 roku, gdy Kopernik był studentem, i według muzeum z dużym prawdopodobieństwem mógł je widzieć.

W XIX wieku, od 1840 roku, budynek przebudowano w stylu neogotyckim na siedzibę Biblioteki Jagiellońskiej. Biblioteka wyprowadziła się w 1940 roku, a w latach 1949-1964 z inicjatywy prof. Karola Estreichera przywrócono wygląd sprzed 1840 roku i budynek stał się siedzibą muzeum.

Dziedziniec z zegarem i zabytkowe wnętrza

Dziedziniec i zegar: na dziedzińcu gra zegar z pochodem figur, w którym idą pedel, królowa Jadwiga, król Władysław Jagiełło, św. Jan z Kęt, Hugo Kołłątaj i rektor Stanisław ze Skalbmierza. Obecny zegar jest czwartym w dziejach budynku i działa od 30 września 2000 roku.
Libraria: sala biblioteki zbudowanej w latach 1516-1540, z późnogotyckim sklepieniem sieciowym. Wchodzi się do niej przez gotycki portal zwany Złotą Bramą, a w środku stoją repliki trzech drewnianych przyrządów, jakimi posługiwał się Kopernik.
Stuba Communis: Izba Wspólna z około połowy XV wieku. W gotyckim wykuszu stoi rzeźba Kazimierza Wielkiego z około 1380 roku.
Skarbiec: insygnia rektorskie, między innymi tak zwane berło królowej Jadwigi, oraz Złoty Globus Jagielloński z pierwszej połowy XVI wieku, na którym według muzeum widnieje jedno z pierwszych przedstawień Ameryki Północnej w historii kartografii globusowej. W drugiej części są nagrody filmowe Andrzeja Wajdy, złoty medal olimpijski Roberta Korzeniowskiego z 2004 roku i medal Nagrody Nobla Wisławy Szymborskiej z 1996 roku.
Pokoje profesorskie: dwie dawne rezydencje, Antoniego Żołędziowskiego i Ambrożego Grabowskiego. W drugiej stoi największy w zbiorach zegar szafkowy, który wygrywa melodie z oper Mozarta.
Sale z Globusami: według muzeum jest tu jedyna w Polsce para globusów z warsztatu Gerarda Merkatora. Wejdziesz tylko z przewodnikiem.

Bilety i godziny zwiedzania Collegium Maius

W Collegium Maius trwa remont i część sal jest zamknięta, a godziny zależą od sposobu zwiedzania; muzeum zmienia je też z powodu uroczystości uniwersyteckich. Niedostępne są Pokój Kopernika, Aula Jagiellońska, Schody Rektorskie, Zielona Sala i Korytarz Drezdeński. Ogród Profesorski jest zamknięty do odwołania, zamknięty jest też Zaułek Estreichera. Ekspozycja jest na pierwszym piętrze, prowadzą na nie schody, a winda dla osób z niepełnosprawnościami jest nieczynna.

Dziedziniec jest czynny codziennie w godzinach 9:00-18:00, a zegar gra o 9:00, 11:00, 13:00, 15:00 i 17:00. Bilety z cennika muzeum dotyczą zwiedzania ekspozycji. Bez przewodnika zwiedzisz ją w poniedziałek 9:00-16:00, od wtorku do piątku 13:30-16:00 i w sobotę 10:00-15:00; ostatnie wejście jest o 15:30, a w sobotę o 14:30. Bilet normalny kosztuje 17 zł, ulgowy 10 zł, a w środę zwiedzanie indywidualne jest bezpłatne. Na niedzielę muzeum nie podaje godzin zwiedzania ekspozycji; czynny jest wtedy dziedziniec.

Z przewodnikiem muzeum wchodzi się przed południem, od wtorku do piątku: o 9:00 (po polsku lub po angielsku), o 9:45 (po angielsku) i o 10:30 (od wtorku do czwartku po francusku, hiszpańsku lub bułgarsku, w piątki tylko po francusku), a od wtorku do czwartku także o 11:15 po polsku. Trasa poszerzona o sale instrumentów naukowych rusza od wtorku do piątku o 12:30 po angielsku, a w piątki także o 11:15 po polsku. Zwiedzanie z przewodnikiem kosztuje 26 zł, ulgowe 14 zł. Bilety kupisz w kasie muzeum i online. Stan na październik 2026; przed wizytą sprawdź bieżące komunikaty na stronie muzeum.

Jak dojść do Collegium Maius

Adres to ul. Jagiellońska 15. Z Rynku Głównego dojdziesz tu w około 4 minuty, a spod Wawelu w około 15 minut. Obok Collegium Maius prowadzi też trasa naszego przejazdu melexem po Starym Mieście.

Jak zaplanować wizytę w Collegium Maius

Od wtorku do piątku sam, bez przewodnika, wejdziesz na ekspozycję dopiero o 13:30, więc rano zostaje dziedziniec albo oprowadzanie. Bilet na oprowadzanie kup z wyprzedzeniem i sprawdź dostępność na stronie muzeum, a przed bezpłatną środą sprawdź tam zasady wejścia. Aula Jagiellońska, dawna sala wykładowa teologów, jest obecnie zamknięta; na jej portalu widnieje sentencja „Plus ratio quam vis”, czyli „Bardziej rozumem niż siłą”. W podziemiach działa kawiarnia „U Pęcherza”, czynna codziennie 9:00-18:00. Pomnik Kopernika, który początkowo stał na dziedzińcu, znajdziesz dziś na Plantach.

Najczęściej zadawane pytania

O której gra zegar na dziedzińcu Collegium Maius?

Codziennie o 9:00, 11:00, 13:00, 15:00 i 17:00.

Ile kosztuje zwiedzanie Collegium Maius?

Zwiedzanie indywidualne kosztuje 17 zł, ulgowe 10 zł, a z przewodnikiem muzeum 26 zł, ulgowe 14 zł (stan na październik 2026). W środę zwiedzanie indywidualne, w godzinach 13:30-16:00, jest bezpłatne.

Czy Collegium Maius jest otwarte w niedzielę?

Na niedzielę muzeum nie podaje godzin zwiedzania ekspozycji; czynny jest wtedy dziedziniec.

Czy można wejść do Auli Jagiellońskiej i Pokoju Kopernika?

Obecnie nie: obie sale są zamknięte z powodu remontu, a muzeum nie podaje terminu jego zakończenia.

Co łączy Kopernika z krakowskim uniwersytetem?

Mikołaj Kopernik zapisał się na uniwersytet w 1491 roku, na Wydział Sztuk Wyzwolonych. W Librarii stoją repliki trzech przyrządów, jakimi się posługiwał.

Zdjęcie: Chris Olszewski, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.