Oude Synagoge Krakau: tickets, openingstijden en museum

De Oude Synagoge (Stara Synagoga) staat aan de Szerokastraat in Kazimierz, op nummer 24 (ul. Szeroka 24). Volgens het Museum van Krakau is het de oudste van de synagogen die in Polen bewaard zijn gebleven. Tegenwoordig is het een vestiging van dat museum, die voorwerpen uit de geschiedenis en cultuur van de Joden verzamelt, vooral van de Joden van Krakau.

Wat is de Oude Synagoge in Krakau?

Samen met de panden die ertegenaan zijn gebouwd, vormde de synagoge het religieuze en bestuurlijke centrum van de Joodse gemeente in Kazimierz. De Joodse Religieuze Gemeente in Krakau schrijft dat de synagoge tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog het middelpunt van het Joodse religieuze leven in Krakau was. De vaste tentoonstelling heet “Dzieje i kultura Żydów krakowskich” (geschiedenis en cultuur van de Krakause Joden).

Geschiedenis van de Oude Synagoge

De synagoge is in de 15e eeuw gebouwd naar het voorbeeld van gotische synagogen in Duitsland en Bohemen. Volgens de Joodse Religieuze Gemeente in Krakau brandde ze in 1557 bijna volledig af; bij de herbouw werden de muren verhoogd en bekroond met een attiek met arcaden. In 1570 verbouwde de Italiaanse bouwmeester Mateusz Gucci de synagoge: hij gaf haar een renaissancevorm, maar behield de tweebeukige plattegrond en bracht het kruisribgewelf opnieuw aan. In de tweede helft van de 16e en de eerste helft van de 17e eeuw kwamen er een voorhal, twee gebedsruimten voor vrouwen en het huis van het bestuur van de Joodse gemeente bij.

In 1900 werd, omdat het gebouw er zeer slecht aan toe was, een Comité voor de Wederopbouw van de Oude Synagoge opgericht, en aan het begin van de 20e eeuw volgde een restauratie in verschillende fasen naar ontwerpen van Zygmunt Hendel. In 1941, in de tijd dat de Duitsers in Krakau het getto inrichtten, nam het Duitse beheerskantoor (Treuhandstelle) de synagoge over en gebruikte haar als opslagplaats; de inrichting werd vernield. Eind 1944 stortte het gewelf in, mogelijk doordat het opzettelijk was vernield. Van 1956 tot 1959 is de synagoge gerestaureerd en voor museumdoeleinden overgedragen; sinds het einde van de jaren vijftig is ze een vestiging van het museum.

Gebedszaal, bima en Thorasieraden in de Oude Synagoge

• De grote gebedszaal: een tweebeukige zaal onder een kruisribgewelf, met een tentoonstelling over de synagoge en de belangrijkste feesten van de Joodse religieuze kalender: sjabbat, Nieuwjaar en Grote Verzoendag, het Loofhuttenfeest, Chanoeka, Poerim en Pesach.
• Bima en aron hakodesj: in de grote zaal staat de bima, de verhoging vanwaar uit de Thora wordt gelezen. Tegen de oostmuur staat de aron hakodesj, de kast voor de Thorarollen, die het museum de Ark noemt.
• Thorasieraden: geborduurde voorhangsels van de Ark en de versieringen van Thorarollen: geborduurde mantels, zilveren kronen, torenvormige bekroningen die granaatappels worden genoemd, schilden en aanwijzers.
• Voorwerpen voor de feestdagen: Chanoekakandelaars en olielampjes, houders voor het Boek Ester en sederschotels van porselein en zilver.
• De vroegere zuidelijke vrouwenzaal: een tentoonstelling over het gezins- en privéleven: spijswetten, het dagelijks gebed en de levenscyclus van geboorte tot dood.

Tickets en openingstijden van de Oude Synagoge

De Oude Synagoge is open op maandag van 10.00 tot 15.00 uur en van dinsdag tot en met zondag van 9.00 tot 17.00 uur, het hele jaar door op dezelfde tijden. Je kunt tot 30 minuten voor sluitingstijd naar binnen. De tentoonstelling is elke tweede donderdag van de maand gesloten. Tot eind 2026 is ze bovendien nog dicht op 1 en 11 november en op 24, 25 en 31 december. In 2026 was de vestiging gesloten op Jom Kipoer, de Grote Verzoendag (21 september); bekijk dus voor je bezoek de mededelingen op de website van het museum.

Een gewoon ticket kost 22 PLN, een ticket met korting 16 PLN en een gezinsticket 44 PLN (hooguit vier personen, kinderen tot 16 jaar). Maandag is de dag met gratis toegang, maar ook dan heb je een ticket nodig: gratis tickets zijn online verkrijgbaar en, zolang er plaats is, op de dag zelf aan de kassa. Een gecombineerd ticket voor de Oude Synagoge en de Apotheek Onder de Adelaar kost 26 PLN, met korting 22 PLN en voor een gezin 52 PLN; een audiogids kost 15 PLN. Tickets koop je aan de kassa van de vestiging of online. Op het ticket staan de datum en het tijdstip van je bezoek, het aantal bezoekers is beperkt en wie online een ticket voor een bepaald uur koopt, heeft voorrang.

Naar het plein voor de Oude Synagoge leidt een trap van ruim tien treden naar beneden; een lift of een hellingbaan is er niet. Het museum omschrijft het gebouw als een gebouw met architectonische barrières, en een toilet voor bezoekers met een beperking is er niet. Tassen groter dan 30 liter, eten en drinken, fotograferen met flits en telefoneren zijn niet toegestaan, en dieren mogen niet mee naar binnen, behalve assistentiehonden. Wie de tentoonstelling verlaat, kan niet meer terug. Deze gegevens zijn gecontroleerd in oktober 2026; kijk voor je bezoek op de website van het Museum van Krakau.

Hoe kom je bij de Oude Synagoge?

De dichtstbijzijnde tramhaltes zijn Miodowa en św. Wawrzyńca, aan de Starowiślnastraat. Een eigen parkeerterrein heeft de vestiging niet. Te voet is het ongeveer 20 minuten vanaf de Grote Markt en even lang vanaf Wawel, en ongeveer twee minuten vanaf de Remuh-synagoge en begraafplaats. Kazimierz ligt op de route van onze golfkartour door Kazimierz; een bezoek aan het interieur hoort daar niet bij.

Tips over tickets en bezoekduur

Reken op ongeveer een uur. Wil je op een bepaald tijdstip naar binnen, koop je ticket dan online. Wil je ook de Apotheek Onder de Adelaar zien, dan is er het gecombineerde ticket. Andere synagogen in Kazimierz zijn onder meer de Isaac-synagoge en de Tempel-synagoge.

Veelgestelde vragen

Is de Oude Synagoge de oudste synagoge van Polen?

Volgens het Museum van Krakau is het de oudste van de synagogen die in Polen bewaard zijn gebleven.

Wat kost een ticket voor de Oude Synagoge?

Een gewoon ticket kost 22 PLN, met korting 16 PLN en voor een gezin 44 PLN (gecontroleerd in oktober 2026).

Is er een gratis dag?

Ja, de maandag. Een ticket heb je dan toch nodig: gratis tickets zijn er online en, zolang er plaats is, op de dag zelf aan de kassa.

Wat zijn de openingstijden van de Oude Synagoge?

Maandag van 10.00 tot 15.00 uur, dinsdag tot en met zondag van 9.00 tot 17.00 uur. Elke tweede donderdag van de maand is de tentoonstelling gesloten.

Is de Oude Synagoge toegankelijk met een rolstoel?

Het museum omschrijft het gebouw als een gebouw met architectonische barrières. Naar het plein ervoor leidt een trap van ruim tien treden naar beneden, en een lift of hellingbaan is er niet.

Foto: Jeremiah Z. Cockroach, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.